Trafik Kazası Sonrası Yapılacaklar: A'dan Z'ye Rehber 2026

Kısa Yanıt: Trafik kazasında ilk öncelik can güvenliği ve 112/155'e bildirimdir. Maddi hasarlı kazada taraflar anlaşırsa kaza tespit tutanağı ıslak imzayla düzenlenir; yaralanma veya ölüm varsa araçlar oynatılmadan kolluk çağrılır. Belgeler 5 iş günü içinde sigorta şirketine ulaştırılır, sigortacı 8 iş günü içinde ödemekle yükümlüdür. Tazminat talebinde maddi zararlar için genel zamanaşımı 2 yıl, ceza davası varsa yaralanmada 8, ölümde 15 yıla kadar uzayabilir.

Trafik kazası herkesin başına gelebilecek, şok etkisi yaratan bir olaydır. Kazanın ardından "Şimdi ne yapmalıyım? Hangi belgeleri almalıyım? Sigorta ödemezse ne olur? Ne kadar süre içinde dava açabilirim?" soruları kafanızda döner. İşte bu rehberde, kaza yerinde atılması gereken ilk adımlardan tazminat davasına kadar tüm süreci sade bir dille ve sırasıyla anlatıyoruz. Amacımız, hak kaybına uğramamanız için bilmeniz gereken temel noktaları size tek bir yerde sunmak.

1. Kaza Anı: İlk 15 Dakikada Yapılacaklar

Kazaya karışan kişinin ilk yükümlülüğü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 81. maddesi gereği trafik güvenliğini sağlamak ve can kaybını önlemek için gerekli tedbirleri almaktır.

• Aracı güvenli şekilde durdurun.

   Mümkünse şeritten çekilmeden önce dörtlüleri yakın, reflektörü uygun mesafeye yerleştirin.

• Yaralı varsa 112'yi, olay ciddiyse 155/156'yı arayın.

   Yaralıya zorunlu ilk müdahale dışında müdahale etmeyin; yanlış müdahale durumu ağırlaştırabilir.

• Araçları yerinden oynatmayın.

   KTK m.81/b hükmü gereği, sorumluluğun belirlenmesine yarayacak kanıt ve izlerin (fren izi, cam kırıkları, çarpışma noktası) korunması zorunludur.

• Kendi can güvenliğinizi tehlikeye atmayın.

   Otoyol veya hızlı geçiş noktalarındaysanız bariyerin arkasına geçin.

2. Kaza Tespit Tutanağı: Anlaşmalı mı, Resmi mi?

Kazanın türü, tutanak yöntemini belirler.

A) Sadece Maddi Hasarlı ve Taraflar Anlaşmış Kaza

Eğer yaralı yoksa ve taraflar kusur konusunda anlaşıyorsa, polis/jandarma beklemenize gerek yoktur. "Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı" doldurulabilir. Ancak bazı noktalara çok dikkat edin:

1. Fotoğraf çekin.

    Araçlar yerinden oynatılmadan, plakalar net görünecek şekilde geniş açılı kareler alın. Çarpışma noktası, çevredeki izler, yol çizgileri kadrajda olsun.

2. Belgeleri fotoğraflayın.

    Her iki tarafın ehliyet, ruhsat ve trafik sigortası poliçelerinin fotoğrafını alın.

3. Tutanağı eksiksiz doldurun.

    Kazanın oluş şekli sade ve net anlatılmalı, kroki çizilmeli, tüm sürücüler ıslak imza ile imzalamalıdır.

4. Tanık bilgisi alın.

    Varsa görgü tanıklarının ad, soyad ve telefonlarını not edin.

B) Yaralanma, Ölüm veya Kusur Anlaşmazlığı Varsa

Bu durumda tutanağı sizin düzenlemeniz mümkün değildir. Derhal trafik polisi veya jandarma çağrılır. Resmi kaza tespit tutanağı yalnızca kolluk kuvvetlerince düzenlenir; Cumhuriyet savcısı talimatıyla adli süreç başlar.

Kritik ipucu: MOBESE ve çevredeki işyeri güvenlik kamera kayıtları genellikle 7-30 gün içinde otomatik olarak silinir. Kaza yerini gören kameraların varlığı derhal tespit edilmeli ve bu kayıtların savcılık veya mahkeme kanalıyla istenmesi için vakit kaybedilmeden harekete geçilmelidir. Kayıt silinirse telafisi neredeyse imkansızdır.

3. Alkol, Uyuşturucu ve Sağlık Kontrolleri

Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda, ayrıca kolluk kuvvetinin müdahil olduğu maddi hasarlı kazalarda sürücülerin alkol/uyuşturucu testi KTK gereği zorunludur. Test teknik cihazla (alkolmetre) yapılır. Sürücü cihaza üfleyemeyecek durumdaysa veya itiraz ederse, en yakın adli tabipliğe ya da sağlık kuruluşuna götürülerek kan/idrar örneği alınır (CMK m.75 usulü).

Yaralılar hastaneye sevk edildiğinde, ilerleyen tazminat süreci için mutlaka "adli vaka kaydı" açtırılmalıdır. Bu kayıt, yaralanmanın kazayla bağlantısını (illiyet bağı) ispatlayan en önemli belgelerden biridir.

4. İlk 48 Saatte Toplamanız Gereken Belgeler

Tazminat sürecinin başarısı, ilk 48 saatte toplanan belgelerin kalitesine bağlıdır. Aşağıdaki listeyi bir dosya halinde saklayın:

Kaza Belgeleri

• Kaza tespit tutanağı (anlaşmalı veya resmi)
• Araç hasarlarının çok açılı fotoğrafları
• Olay yeri fotoğrafları (izler, işaretler)
• Tanık ifadeleri ve iletişim bilgileri
• Ekspertiz raporu (sigorta eksperi tarafından düzenlenecek)

Sağlık Belgeleri (yaralanma varsa)

• Acil servis ilk müdahale (epikriz) raporu

• Hastane yatış ve taburcu belgeleri

• Tüm tedavi, ilaç ve muayene faturaları

• Fizyoterapi ve rehabilitasyon raporları

• Kalıcı sakatlık iddiası varsa, yetkili hastaneden alınacak 

  Sağlık Kurulu (Maluliyet) Raporu

Kişisel Evraklar

• Her iki sürücünün ehliyet fotokopisi
• Ruhsat fotokopileri
• Trafik ve varsa kasko poliçesi
• Yaralının kimlik, SGK bilgisi

5. Sigorta Şirketine Başvuru: 5 ve 8 İş Günü Kuralı

KTK m.97, dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusundan önce sigorta şirketine yazılı başvuruyu zorunlu bir dava şartı olarak düzenlemiştir. Yani başvurmadan doğrudan dava açamazsınız.

Sürecin İşleyişi

1. 5 iş günü:

    Kaza tespit tutanağı ve belgelerinizi, kaza tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde ilgili sigorta şirketine iletin.

2. 8 iş günü:

    Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) kapsamında sigortacı, tüm belgeleri aldığı tarihten itibaren 

   8 iş günü içinde

    teminat limitleri dahilinde tazminatı ödemek zorundadır.

3. 15 gün:

    Bu süre içinde şirket hiç cevap vermez, talebi reddeder veya eksik öderse, yasal uyuşmazlık doğmuş sayılır.

Kasko ile fark: Kasko sigortasında süreç biraz farklı işler; sigortacı eksper raporunun tesliminden itibaren 10 iş günü içinde incelemeyi tamamlayıp ödemeyi yapmalıdır. Kasko borcu, hasar ihbarından itibaren 45 gün sonra her hâlükârda muaccel (ödenebilir) hale gelir.

Başvurunuzda yalnızca belirttiğiniz kalemler değerlendirilir. Bu nedenle başvuru dilekçesine araç değer kaybı, mahrumiyet bedeli, tedavi giderleri, geçici/kalıcı iş göremezlik gibi tüm talep edilebilecek kalemleri açıkça yazmak önemlidir.

6. Sigorta Ödemezse: Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya ödemeyi ret/eksik yaparsa, iki yol açıktır:

• Sigorta Tahkim Komisyonu (STK):

   Sigortacılıkta uzman hakemler aracılığıyla uyuşmazlığın daha hızlı çözülmesini sağlayan bir mekanizmadır. Genellikle mahkeme yoluna göre kısa sürede sonuç verir.

• Asliye Ticaret Mahkemesi:

   Sigorta şirketinin ticari niteliği gereği tazminat davaları Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülür.

Hangi yolun daha uygun olduğu olayın özelliğine, talep tutarına, delil durumuna ve taraf sayısına göre değişir. Bu seçim, hak kaybını önlemek için dikkatli yapılmalıdır.

7. Talep Edebileceğiniz Tazminat Kalemleri

Trafik kazasında talep edilebilecek başlıca tazminat kalemleri şunlardır:

Maddi Tazminatlar

1. Araç Değer Kaybı Tazminatı Onarım sonrasında aracın TRAMER hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasasındaki değerinde oluşan düşüştür. Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli iptal kararıyla eski sabit formül ve 165.000 km sınırı kaldırılmış; hesaplama artık 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tam tazmin ilkesi" çerçevesinde, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark üzerinden yapılmaktadır. Talep için genelde talep edenin %100 kusurlu olmaması ve aracın onarılmış olması aranır.

2. Araç Mahrumiyet Bedeli ve Ticari Kazanç Kaybı Araç onarımdayken kullanılamamasından doğan zarardır. Zorunlu trafik sigortası bu kalemi karşılamaz; yalnızca kusurlu sürücü ve işletenden talep edilebilir. Ticari araçlarda (taksi, kamyon, servis aracı) bilirkişi raporuyla günlük kayıp hesaplanır.

3. Tedavi ve İyileşme Giderleri İlk müdahale, hastane tedavisi, ameliyat, ilaç, fizyoterapi, protez, refakatçi ve ulaşım giderlerini kapsar.

4. Geçici ve Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Kaza sonucu çalışamadığınız dönemdeki gelir kaybı (geçici iş göremezlik) ile vücudunuzdaki kalıcı fonksiyon kaybının (maluliyet) doğurduğu uzun vadeli gelir kaybıdır. Maluliyet oranı, yetkili hastane heyet raporuyla tespit edilir. Önemli bir nokta: maluliyet hesabında kaza tarihindeki yönetmelik esas alınır.

5. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kazada vefat eden kişinin sağlığında maddi olarak desteklediği eş, çocuk, anne-baba ve bazı durumlarda kardeşler için ödenir. Hayat tablosu, müteveffanın geliri, destek süresi ve pay oranları hesaba katılır.

Manevi Tazminat

Kazadan kaynaklanan acı, elem, üzüntü ve yaşam sevincindeki azalmanın karşılığıdır. TBK m.56 uyarınca bedensel bütünlüğü zedelenen kişi ile ölüm hâlinde yakınlar talep edebilir. Hakim, kazanın ağırlığı, kusur oranı, tarafların ekonomik durumu, yaralanmanın niteliği gibi unsurları birlikte değerlendirerek takdir yetkisini kullanır.

8. Kime Karşı Dava Açılır? (Husumet)

Trafik kazalarında karşı taraf çoğunlukla birden fazla kişidir ve hepsi müteselsil (zincirleme) sorumludur. Yani hak sahibi tazminatın tamamını bunlardan herhangi birinden isteyebilir:

• Kusurlu sürücü:

   Kazayı bizzat yapan kişi.

• Araç işleteni:

   Aracın fiili kullanım hakkına sahip, çoğunlukla ruhsat sahibi. Şirket aracıysa şirket işletendir.

• Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) şirketi:

   Poliçe teminat limitleri çerçevesinde sorumludur.

Davanın hangi kişilere yöneltileceği (pasif husumet), talep edilecek kalemle doğrudan ilgilidir. Örneğin araç mahrumiyet bedeli ZMSS teminatı dışıdır, sigortadan istenemez; ancak işleten ve sürücüden istenebilir.

9. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli Mahkeme

• Sigorta şirketine karşı açılan davalarda 

  Asliye Ticaret Mahkemesi

   görevlidir (şirketin ticari niteliği gereği).

• Sürücü ve işletene karşı açılan tazminat davalarında 

  Asliye Hukuk Mahkemesi

   görevlidir.

• Uyuşmazlık niteliği, kalemlere ve taraflara göre farklılaşabilir.

Yetkili Mahkeme

Trafik kazası mağdurlarına yer yönünden geniş bir seçimlik hak tanınmıştır. Dava aşağıdaki yerlerden herhangi birinde açılabilir:

• Davalılardan herhangi birinin yerleşim yeri (HMK m.6-7)
• Kazanın meydana geldiği yer (HMK m.16, haksız fiil yeri)
• Zarar görenin (davacının) yerleşim yeri
• Sigorta şirketinin merkezi, şubesi veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer

Bu seçimlik haktan yararlanmak, davacının bulunduğu şehirde dava açabilmesi açısından çok önemlidir.

10. Zamanaşımı: Kaçırırsanız Hak Kaybı Olur

⚠️ Zamanaşımı hak kaybına yol açan en önemli konudur. Süreleri doğru hesaplamak hayati önem taşır.

KTK m.109 ve TBK m.72 uyarınca:

• Genel zamanaşımı:

   Zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 

  2 yıl

  , her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 

  10 yıl

  .

• Ceza zamanaşımı (uzamış):

   Kaza aynı zamanda TCK'daki taksirle yaralama/öldürme suçunu oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzun süre tazminat davası için de geçerli olur. Genel yaklaşım şu şekildedir:Yaralanmalı kazalarda: 

  8 yıla kadar

  Ölümlü kazalarda: 

  15 yıla kadar

• Rücu zamanaşımı:

   Sorumlulardan biri ödeme yapıp diğerine rücu edecekse, ödemeyi ve rücu edileceği kişiyi öğrendiği günden itibaren 

  2 yıldır

  .

Uzamış ceza zamanaşımının yalnızca sürücüye değil, müteselsil sorumluluk gereği işletene ve sigorta şirketine karşı da uygulandığı güncel yargı uygulamasında kabul edilmektedir.

İlgili Yasal Dayanaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 81, 82, 97, 109
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, 53, 56, 72
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (2020 sonrası AYM kararıyla güncellenmiş hali)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 6, 7, 16 (yetki)
• Sigortacılık Kanunu m. 30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)
• Ceza Muhakemesi Kanunu m. 75 (beden muayenesi)

İlgili Yargıtay içtihatları bu rehberde kullanılan notebook üzerinden taranmıştır; her somut olayda güncel içtihat kontrolü ayrıca yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaza sonrası hastaneye gitmezsem tazminat hakkımı kaybeder miyim? Kaza anında belirgin bir şikâyetiniz olmasa bile, gecikmiş yaralanmaların tazminat sürecinde ispatı zorlaşır. Mümkünse kaza gününde veya ertesi gün acil servise başvurup muayene olmanız ve "adli vaka kaydı" açtırmanız, olası bir kalıcı sakatlık iddiasının temelini oluşturur.

Sigorta şirketi "anlaşmalı tutanağa itiraz ediyoruz" derse ne olur? Sigorta şirketi TRAMER üzerinden kusur oranı belirler ve başvuru sonrası 8 iş günü içinde sonucunu bildirmelidir. Şirketin belirlediği kusur oranına itiraz hakkınız vardır; bu durumda Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurarak bağımsız hakem incelemesi talep edebilirsiniz.

Araç değer kaybını kimden talep ederim? Araç değer kaybı, karşı tarafın zorunlu trafik sigortası kapsamında talep edilebilecek bir kalemdir. 2020'de Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla birlikte, hesaplamada eski sabit formül ve kilometre sınırı kaldırılmış; aracın kaza öncesi ve sonrası serbest piyasa rayiç değeri arasındaki fark esas alınmaya başlanmıştır.

Kazada sadece ben yaralandım, dava kime açılır? Kusurlu sürücüye, aracın işletenine (çoğunlukla ruhsat sahibi) ve karşı tarafın zorunlu trafik sigortası şirketine birlikte dava açılabilir. Bu kişiler müteselsil sorumludur; tazminatın tamamını birinden talep edebilirsiniz.

Anlaşmalı tutanak tutmadım, şimdi tazminat alabilir miyim? Tutanak olmaması tek başına hak kaybı değildir ancak ispat zorlaştığı için süreç uzar. MOBESE kayıtları, tanık beyanları, olay yeri fotoğrafları ve varsa karşı tarafla yapılan yazışmalar delil olarak kullanılabilir. Bu tür durumlarda kayıtların silinmeden tespiti çok önemlidir.

Dava açmadan önce sigortaya başvurmak zorunlu mu? Evet. KTK m.97 uyarınca sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru ve 15 günlük bekleme süresi, dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu için zorunlu bir dava şartıdır. Bu adım atlanırsa davanın reddi riskiyle karşılaşılır.

Daha Fazla Bilgi

Trafik hukuku, sigorta hukuku ve tazminat süreçleri hakkında daha fazla rehber için blogumuzu takip edebilirsiniz. Her somut olay kendine özgü şartlar barındırdığı için, genel rehberler hukuki tavsiye yerine geçmemektedir.

İlgili yazılar:

• /blog/arac-deger-kaybi-hesaplama-rehberi
• /blog/zorunlu-trafik-sigortasi-reddi
• /blog/destekten-yoksun-kalma-tazminati

Av. Aykut Yeşilkaya — İstanbul Barosu Yayın tarihi: 11.04.2026 | Son güncelleme: 11.04.2026 Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü şartları bulunduğundan, hak kaybı yaşamamak için konunun uzmanı bir hukukçuyla görüşmeniz tavsiye edilir.